Patella luxatie

Bij een patella luxatie raakt de knieschijf buiten zijn normale spoor. De patella of knieschijf is een beentje in de dijbeenspier, dat ervoor zorgt dat deze spier soepel over de knie kan glijden. Met zijn dijbeenspier kan een kat zijn poot strekken.

De knieschijf wordt op zijn plaats gehouden door:
– De kniepees die van de knieschijf naar het scheenbeen loopt.
– De dijbeenspier.
– De kom; een gleuf in het dijbeen.
– Twee bandjes die aan beide kanten van de knieschijf vastzitten.

Bij patella luxatie kan de knieschijf naar de binnenkant, de buitenkant of beide kanten verschuiven. Op het moment dat de knieschijf verschuift (uit de groeve gaat), is het onmogelijk de poot normaal te belasten en ziet u dat aan zijn manier van lopen. Dit doet hij alleen als zijn knieschijf naast de gleuf ligt waar hij eigenlijk hoort te liggen, op andere momenten loopt, de kat normaal (bij graad 1 en als er nog geen pijnlijke slijtage in het gewricht is).  In ernstige gevallen wordt de poot helemaal niet belast. Soms zie je ook dat de knie raar staat, naar binnen of buiten gedraaid, als de kat zit of gewoon loopt. Een patella luxatie is meestal een aangeboren, erfelijke afwijking. Zonder ingrijpen treedt er ook slijtage (artrose) op in de knie, hetgeen voor pijnklachten en belemmering in bewegen zorgt. 

Fabels:
Patella luxatie geneest als een kat benchrust krijgt.
Patella luxatie geneest als de kat spierkracht opbouwt.
Patella luxatie geneest met pijnstilling.
Patella luxatie komt alleen bij honden en raskatten voor.
Het is geen probleem om beide knieën tegelijk te opereren.

Er bestaan 4 gradaties van patella luxatie.
Graad 1: bij druk kan de knieschijf spontaan uit de groeve schieten en schiet dan ook spontaan weer terug op zijn plaats. Ook tijdens het lopen kan de knieschijf er uitschieten, wanneer dat het geval is wordt de poot meestal even opgetrokken en is het op dat moment weer opgelost.
Graad 2: bij druk, buigen en strekken kan de knieschijf spontaan uit de groeve gaan. De knieschijf is weer terug te duwen en soms kan de kat hem zelf ook weer terug in de groeve krijgen door te overstrekken.
Graad 3: de knieschijf gaat regelmatig spontaan uit de groeve. De knieschijf is wel nog terug te duwen, maar zal snel weer uit de groeve schieten.
Graad 4: de knieschijf gaat spontaan uit de groeve en is niet meer terug te duwen.

Bij kittens die last hebben van een 1e graad patella luxatie wordt vaak nog niet operatief ingegrepen en gewacht tot ze minstens een jaar oud zijn. Dit heeft te maken met groeischijven die nog open zijn op kittenleeftijd en beter eerst gesloten kunnen zijn, dan is er stevig bot gevormd i.p.v. van het zachtere kraakbeen. Wanneer opereren op kitten leeftijd noodzakelijk is, plaatst de chirurg soms teugeltjes en kan het zijn dat de kat op latere leeftijd opnieuw geopereerd moet worden. De chirurg gebruikt tijdens de operatie vaak een combinatie van meerdere technieken om het probleem te verhelpen.

Technieken die gebruikt kunnen worden:
– De gleuf waarin de knieschijf beweegt dieper maken.
– Het uitgerekte gewrichtskapsel met een bandje inkorten.
– De aanhechtingsplaats van de kniepees verplaatsen.

Tijdens de herstelperiode moet de kat 6 weken in een bench verblijven en mag absoluut niet springen, rennen of ergens op of af springen. Wanneer een kat aan beide knieën geopereerd moet worden is het niet verstandig om allebei de knieën tegelijk te laten opereren. Een patella luxatie operatie is vaak een pittige operatie, die lange tijd herstel nodig heeft. 

Praktische tips:
Elke dierenarts heeft zijn eigen voorkeur van opereren en nazorg. Mijn kater Sem is toen hij 10 en 12 maanden oud was in 2019, door een orthopeed geopereerd en onderstaande ervaringen zijn op die succesvolle operaties gebaseerd.

Koop een grote, stevige hondenbench: verzinkt staal afmeting ongeveer 107 cm x 71 cm x 79 cm, 2 deurs, met 2 sluitingen per deur.
Laat uw kat vooraf, indien mogelijk, aan een stevig tuigje en aan de bench wennen.
Kijk goed of uw kat makkelijk in het kattenbakje kan in de bench.
Maak een fijn ligplekje waar de kat makkelijk op of in kan in de bench, een baby aankleedkussen is een optie.
Leg antislip, douchematje, in de bench als uw kat wegglijdt op de vloer als hij bijvoorbeeld eet en drinkt.
Een ongewassen t shirt van de eigenaar kan ook rustgevend werken.
Zet de bench in de huiskamer, zodat uw kat bedrijvigheid om zich heen ziet.
Zorg dat de bench niet in de zon, of te dicht bij de verwarming, of op de tocht staat.
De kat mag niet springen of rennen, doe hem daarom een tuigje om als u naar de dierenarts gaat.
Bespreek met je dierenarts wanneer uw kat aan het tuigje kleine stukjes mag lopen.
Onder invloed van narcose kan uw kat panisch reageren op de bench, terwijl het later goed gaat.
Onderschat de operatie niet, neem geen risico, schade herstellen in de knie is moeilijk/onmogelijk.
Probeer uw kat niet uit de bench te halen, maar ga bij hem zitten en probeer hem zo gerust te stellen.
Probeer dagelijks hetzelfde dagritme aan te houden.
Uw kat heeft minstens 2 weken pijnstilling, novacam of metacam nodig.
Een voerpuzzel in de bench, is een veilige bezigheid voor uw kat.
Observeer of de kattenbakvulling die u normaal gebruikt nu fijn is voor de kat.
Neem bij twijfel direct contact op met uw dierenarts.

* Dit artikel is bedoeld om informatie te geven, het vervangt niet de dierenarts.

* Reageren op dit onderwerp kan op de facebookpagina van Kattendomein

Scroll naar top